Brøndby Haveby, duńskie osiedle-ogród

zdjęcie główne: henry_do
Pełne zieleni przestrzenie na planie okręgu, ze ściśle przyległymi parcelami wewnątrz nich. Gratka dla miłośników spokoju, kontaktu z przyrodą i… kontaktów międzyludzkich. Oto niezwykłe duńskie osiedle-ogród.

 

Zaledwie kilkanaście dni temu wspominaliśmy o teorii miasta-ogrodu, opracowanej przez Ebenezera Howarda, socjologa-samouka żyjącego na przełomie XIX i XX wieku (więcej na ten temat w tym wpisie – klik). Propozycja zakładania miast na planie koła, gdzie każda strefa miałaby swoje, z góry przydzielone zadania wydawała się utopijna, jednak okazuje się, że po dziś dzień istnieją tego typu skupiska ludzkie. Jedna z najbardziej widowiskowych to duńskie Brøndby Haveby.

 

Początki niezwykłego osiedla-ogrodu sięgają 1964 roku, gdy rozpoczęto podział gruntów Brøndby pod budowę ogródków działkowych. Tak powstało 12 okrągłych dzielnic-jednostek, które podzielono na 7 stowarzyszeń z 284 działkami o powierzchni 400m2 każda. Symbolicznymi granicami pomiędzy kolejnymi parcelami są żywopłoty.

 

View this post on Instagram

The Round Gardens 🍀🌳 // Unreal how my recent images from here went crazy viral… I put together this video to hopefully help everyone understand more about this phenomenon allotment gardens. These 12 circular community gardens were designed by the genius landscape architect Erik Mygind as a place where people can get away from the stresses of apartment living, plant some fruit trees and to relax on the weekend. Typical rent per garden is around $150/month. Due to zoning restrictions, people can only live on the property 6 months out of the year. The intention behind this unique layout was to mimic the traditional patterns of the 18th century Danish villages, where people would use the middle as a focal point for hanging out, mingle and social interchange between neighbors. To create somewhat of a privacy between each gardens, the bordering hedges are slanted towards the middle and being used for parking purposes as you can see from the video. Love it or hate it, I hope you'll enjoy this video & share it to those that take their backyard for granted 😊😁 #amazingdenmark .

A post shared by Henry Do (@henry_do) on

 

Położone niedaleko tętniącej życiem, zatłoczonej Kopenhagi, zaciszne i zielone osiedle-ogród zdaje się wręcz nierealne. Wyjątkowa architektura miejscowości to nie przypadek, a leżące u jej podstaw założenia wydają się zbliżone to tych, które głosił przed laty Ebenezer Howard. Wydłużone podwórza mają dawać wytchnienie zmęczonym życiem w stolicy mieszkańcom, umożliwiają uprawę roślin, warzyw, a także aktywność fizyczną. Okrągłe działki z ułożonymi w centralnej części strefami wspólnymi wybrano z kolei po to, by zacieśniać więzi społeczne – w tej okolicy wprost nie da się uniknąć spotkania z sąsiadem. Idea nawiązuje do formy dawnych duńskich osad, gdzie ludzie spotykali się przy studniach w centrum miejscowości, by zamienić ze sobą kilka słów.

 

 

Warto zaznaczyć, iż Brøndby Haveby nie jest zamieszkiwane przez cały rok. To forma rozbudowanych ogródków działkowych/wypoczynkowych lub letnich rezydencji, dlatego właściciele parceli najczęściej spędzają tam najcieplejsze miesiące, od kwietnia do października, gdzie wypoczywają w niespiesznym rytmie slow-life.

Inspirowani, czy chcielibyście zamieszkać w takiej okolicy? A może stawiacie jednak na miasto w tradycyjnym wydaniu? Zapraszamy do dyskusji!




miejskie wyspy ciepła zieleń miejska inspirowani naturą terra group

Miejska wyspa ciepła – czym jest i jak ją zwalczać?

W określeniu „miejska dżungla” prawdy jest więcej, niż mogłoby się nam wydawać. Żyjemy bowiem nie tylko pośród „lasu” licznych budynków, ale również w miejscu o szczególnym, niekiedy wręcz tropikalnym klimacie. Czym są tak zwane wyspy ciepła, jak powstają i co za sobą niosą? Odpowiadamy:

miejskie wyspy ciepła zieleń miejska inspirowani naturą terra group

źródło: www.pexels.com

W poszukiwaniu ochłody

Kilka ostatnich dni przyniosło poprawę pogody, a wielu z nas opuściło miasta, by szukać ochłody na terenach niezabudowanych. Strzał w dziesiątkę! – bowiem to właśnie w centrach jest najcieplej. Z czego wynika ten fakt? Wszystko zaczyna się od podstawowych właściwości budynków, chodników i dróg, które przecinają nasze miasta. Rozgrzane, betonowe czy asfaltowe powierzchnie wolno oddają ciepło (szczególnie w najcieplejsze letnie tygodnie), a różnica temperatur wobec terenów niezurbanizowanych jest znaczna. Dochodzi do tego niewielka ilość wilgoci (sztuczne podłoże trudniej chłonie wodę), utrudniona przez budynki wymiana powietrza, wskutek czego centra miast stały się „wyspami ciepła”, które negatywnie wpływają na żyjących na nich ludzi. Sezonowe przegrzanie, wzrost zanieczyszczenia, a także większe wydatki związane z oczyszczaniem powietrza i sztuczne chłodzenie budynków są również nie bez znaczenia.

miejskie wyspy ciepła zieleń miejska inspirowani naturą terra group

źródło: www.pexels.com

W miejskim klimacie

Miejskie wyspy ciepła to również zmienione ciśnienie i wpływ wiatru. Asfaltowe podłoże czy betonowe budynki za dnia pochłaniają energię słoneczną, by w nocy ją oddawać. Powietrze z nagrzanego za dnia centrum unosi się ku górze, a to, które znajduje się dalej (na terenach niezabudowanych), ochładza się szybciej – na skutek różnicy ciśnień i temperatur powstaje „bryza miejska”, a powietrze z miast, często zanieczyszczone, wędruje na znaczne odległości, destrukcyjnie wpływając na klimat całego otoczenia.

miejskie wyspy ciepła zieleń miejska inspirowani naturą terra group

źródło: www.pexels.com

Negatywne skutki powstawania wysp ciepła odczuwamy głównie latem. Zimą sytuacja ulega niewielkiej zmianie na korzyść mieszkańców, bowiem wówczas to właśnie centra stają się bardziej przyjazne: maleją koszty ogrzania budynków, a opady śniegu stają się mniej uciążliwe, gdyż zaspy trudniej tworzą się na sztucznym, nieco cieplejszym podłożu.

Zielony sposób na harmonię

W każdym przypadku, również w kwestii miejskich wysp ciepła, warto jest zachować niezbędną równowagę. Aby stworzyć optymalny klimat w miastach, architekci sięgają po rozwiązania pozwalające „wietrzyć” przestrzenie zurbanizowane (optymalny układ budynków, zbiorniki wodne, otwarte przestrzenie etc.). W trosce o zdrowie i komfort mieszkańców ograniczany jest również ruch samochodów. Liczy się również zieleń miejska.

miejskie wyspy ciepła zieleń miejska inspirowani naturą terra group

źródło: www.pexels.com

W dobie silnego rozwoju nieco zapomnieliśmy o tym, jak ważne są miejskie tereny zielone – w tym parki, a także rabaty w podłożu czy też roślinność w kwietnikach i donicach. Co ciekawe, położone w centrach parki charakteryzują się temperaturą niższą od okolicznych terenów zabudowanych od 2°C do nawet 5°C. Ustalono, że zwiększenie powierzchni zadrzewionej zaledwie o 10% skutkuje obniżeniem temperatury podłoża o od 0,5°C do 1°C (więcej o roli parków w miastach przeczytasz w tym wpisie – klik). Cień drzew to nie tylko komfort termiczny mieszkańców, ale również trwalsza nawierzchnia, która jest osłonięta przed stałą bezpośrednią ekspozycją na słońce.

Modne pomysły na komfort

Jednym z najskuteczniejszych, a jednocześnie wyjątkowo efektownych sposobów na załagodzenie efektu wysp ciepła są ogrody na dachach. Pokryte roślinami w donicach dachy osiągają temperaturę maksymalnie 40°C, czyli nawet do 60°C mniej niż ich klasyczne odpowiedniki (więcej o ogrodach na dachach przeczytasz w tym wpisie – klik). Są przy tym świetnym miejscem na kontakt z naturą w sercu miasta, a także miłym miejscem na spędzenie wolnego czasu.

elho miejskie wyspy ciepła zieleń miejska inspirowani naturą terra group (3)8

źródło: www.makeithome.pl

Wnioski

Szeroko pojęta zieleń miejska i strategiczne planowanie są bardzo istotne. To nie tylko efekt czysto estetyczny, ale również prozdrowotny, pozytywnie pływający na komfort życia w miastach. Więcej terenów zielonych to automatycznie lepsza retencja wody deszczowej, a w efekcie: poprawa bilansu wodnego w miastach. Dzięki nasadzeniom w rabatach „deszczówka” jest oczyszczana, a tak jak wiadomo: paruje i wraca w postaci kolejnych opadów. Więcej roślin w miastach to przyjemny chłód, świeższe powietrze i piękny widok.

wieże kwiatowe terra ukwiecenie miasta kwietniki (3) Grodzisk Mazowiecki

Grodzisk Mazowiecki | źródło: www.wiezekwiatowe.pl

Wniosek: wielowymiarowe spojrzenie na zabudowę i troska o zieleń miejską pozwalają załagodzić skutki powstawania miejskich wysp ciepła – czy włodarze Waszych miast już o tym wiedzą?

 

zdjęcia: www.wiezekwiatowe.pl, www.pexels.com, www.makeithome.pl