Wiemy, co było pierwsze: jajko! – Inspirowani Naturą

Tagi: jajko, malowanie jajek, pisanki, tradycja wielkanocna, wielkanoc,

Kwiecień 3, 2017

Persowie wierzyli, że świat wykluł się z jajka: białko stało się księżycem, a żółtko słońcem. Jajo to odwieczny symbol życia i ochrony przed złem – tradycja jego ozdabiania sięga czasów starożytnej Mezopotamii.

Trudno zliczyć legendy, obyczaje i rytuały, których głównych bohaterem jest jajko. Na przykład na polskich wsiach gospodarz najpierw kładł u progu jajo, a dopiero potem wypuszczał bydło – miało mu to zapewnić dobrobyt. Jajko było też sposobem na pozbycie się rozmaitych dolegliwości – wierzono, że już samo przetoczenie jajka po ciele chorego uzdrawia, a nawet, że wystarczy intensywnie się w nie wpatrywać, by znów poczuć się lepiej!

Ważną tradycją było też kładzenie jajka na ziemi przed wybudowaniem domu czy świątyni – jajko miało ochraniać miejsce i jego mieszkańców przed złymi mocami. Legenda mówi, że jajo położono na ziemi, na której wzniesiono krakowski Kościół Mariacki.

Malowanie jajek to tradycja przedchrześcijańska, o której wspominał już Owidiusz. Jak kiedyś barwiono pisanki? By uzyskać kolor żółty zatapiano je w łupinach cebuli, a barwa fioletowa powstawała dzięki zanurzeniu jajka w wywarze z liści ciemnej malwy. Później z pokolenia na pokolenie przekazywano wiedzę o technikach różnych zdobień czy ornamentowaniu.

W zależności od techniki zdobienia, pisanki dzieli się na kilka rodzajów:

– drapanki, najpopularniejsze w Polsce i Austrii, które powstają poprzez drapanie skorupki ostrym narzędziem

– kraszanki, które barwione są poprzez gotowanie w wywarze uzyskiwanym tylko z naturalnych składników

– pisanki, na których po prostu rysuje się wzory. Istnieje też technika batiku, czyli nakrapiania pisanek woskiem

– oklejanki przyozdabiane sitowiem, płatkami bzu, skrawkami tkaniny czy błyszczącego bristolu

– nalepianki popularne w Małopolsce i w okolicach Łowicza, wykonane z wycinanek z papieru. To właśnie te ozdobne jaja oglądamy najczęściej w programach telewizyjnych – ich przygotowanie wymaga nie lada precyzji.

– ażurki wykonane z wydmuszek jaj kurzych, gęsich czy strusich. Małe otwory są zwykle wywiercane frezarką, a ażurowe jajo maluje się potem farbą akrylową.

Czy wiesz, że:

– w Kołomyi istnieje muzeum poświęcone wyłącznie pisankom;

-istnieją pisanki wypiekane z ciasta piernikowego i pokrywane kolorowym lukrem;

– pisankowe gry wielkanocne to ‘walatka’, czyli rozbijanie pisanki o pisankę, i ‘burda’ polegająca na rzucaniu do siebie pisankami – gdy nie uda się jej złapać, należy oddać swoją.

 

Print Friendly, PDF & Email
Wiosenne porządki w ogródku. Od czego zacząć?
Taniec - ciało człowieka to cud natury!

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis
Poprzedni wpis
Fotograf taneczny z Nowego Jorku Jordan Matter dwa lata temu wpadł na pomysł fotografowania dzieci i nastolatków, których pasją jest…